‘Nadrukkelijker de vraag stellen of er belemmeringen zijn om onderwijs te volgen’

21 januari 2019 - Algemeen

Jan Berend van der Wijk, regiodirecteur Alfa College in Hoogeveen

Jan Berend van der Wijk, regiodirecteur van het Alfa College in Hoogeveen ziet ouders van minderjarige scholieren in toenemende mate gebruik maken van een tegemoetkoming in de schoolkosten. De hulpvragen worden wel geregistreerd, maar zouden nog veel meer geanalyseerd kunnen worden, denkt de regiodirecteur. ,,Hoe vaak zijn de financiën bijvoorbeeld een probleem bij schooluitval? Dat gaat een aandachtspunt worden voor onszelf, maar dat is het misschien ook voor andere scholen.”

Van der Wijk vermoedt dat financiën een reden kunnen zijn voor het voortijdig verlaten van de school. Net als bij volwassenen zorgen schulden ook bij jongeren voor stress en minder focus. De school ziet problemen met name optreden op de zogeheten ‘schakelmomenten’. ,,Wanneer een jongere 18 wordt en de verantwoording krijgt voor een groot deel van zijn financiën of het huis uit gaat, dan komt er vaak veel op studenten af.” Het zijn vooral de mentoren en coaches die als eersten de problemen opmerken* en de student doorstuurt naar interne ondersteuning in de vorm van het loopbaancentrum. Een volgende stap kan zijn dat een jongere voor verdere hulp wordt doorverwezen naar Loket Geldzaken, SchuldHulpMaatjes of Stichting Leergeld.

Kansen

Op dit moment gaat bij alle eerstejaars een koppel bestaande uit een orthopedagoog en een loopbaanadviseur langs om voorlichting te geven over het Alfa College, maar ook om duidelijk te maken dat studenten met financiële vragen bij het loopbaancentrum terecht kunnen. In hoeverre armoede bespreekbaar onder jongeren zelf is, hang af van de dynamiek in een klas. Van der Wijk: ,,Soms zijn er klassen waar niet het machogedrag voorop staat, maar jongeren zich juist wat kwetsbaarder uiten.Als de mentor een vertrouwelijke sfeer weet te creëren, is het gemakkelijker om de problematiek te bespreken.” Naast wat er al op school gebeurt, ziet Van der Wijk kansen om nog meer aandacht aan schuld en armoede te besteden.

Zo is het tot nu toe voor de school onbekend wanneer jongeren al een schuld hebben als ze op het Alfa College beginnen. ,,Naar schulden vragen is niet iets dat we doen op het aanmeldformulier omdat dat niet het makkelijkste is wat mensen van zichzelf prijsgeven”, licht Van der Wijk toe. ,,Wel willen we bij het kennismakingsgesprek nadrukkelijker de vraag stellen of er belemmeringen zijn om hier onderwijs te volgen”, oppert hij. ,,We zouden het in een bredere context kunnen vragen. Niet van ‘Heb je schulden?’, maar wel dat er een plek is waar het genoemd zou kunnen worden.”

Jan-Berend van der Wijk

Jong Hoogeveen

Ook zou project Hoogeveen handvatten kunnen geven om de schulden nog beter in kaart te brengen. Van der Wijk:,, Enkele vragen die project Jong Hoogeveen bij onze studenten heeft neergelegd zijn: hoe kunnen jongeren bewuster worden van de risico’s en de impact van financiële problemen? En hoe maak je de problematiek bespreekbaar op school en zorg je ervoor dat er tijdig hulp wordt gevraagd?” Idee achter dit project is dat erdoor en voor jongeren een aanpak wordt gerealiseerd.

Burgerschapslessen

Het mbo kent burgerschapslessen waarin dimensies als politiek, gezondheid en economie een plek hebben. In die laatste dimensie speelt schuldpreventie een rol: leren budgetteren en wat te doen wanneer je in de problemen raakt. ,,Met hulp van Stichting Welzijnswerk Hoogeveen en Jong Hoogeveen willen we deze lessen aanscherpen en verbeteren. ,,Ook zou ik mentoren en coaches willen trainen om schuldproblemen nog beter te leren herkennen.” Want al kan de school de problemen misschien niet zelf oplossen, hij vindt het wel cruciaal om als school bij te dragen aan een oplossing omdat schulden het studiesucces in de weg kunnen staan.